Kies je favoriete radiostation

Dossiers

Een miljoen nieuwe concurrenten

Columns

"Het hoeft allemaal niet zo strak want we zijn lokaal", is wel de meest hemeltergende uitspraak die ik ooit in mijn radioloopbaan heb gehoord. Wat nog erger is, is dat ik deze uitspraak wel vaker heb gehoord. Degene die deze uitspraak deed ging er vanuit dat de luisteraar bij het luisteren naar een lokaal station wel genoegen zou nemen met wat mindere kwaliteit omdat het "maar" lokale radio is. Welterusten...

Het is alsof iemand die bij de lokale buurtsuper boodschappen doet wel genoegen neemt met allerlei B-merken van mindere kwaliteit omdat het nu eenmaal een lokale supermarkt is. Het is kennelijk een gedachte die bij heel wat radiomakers leeft want ik heb deze uitspraak meer dan eens gehoord. Het is diezelfde gedachte die weer de kop opsteekt bij de manier waarop een groot deel van de radio-industrie tegen nieuwe vormen van radio, of beter gezegd: draadloos audio entertainment, aankijkt.

Veel radiostations zien deze nieuwe vormen zoals internetradio en podcasting niet als bedreiging voor hun marktaandeel en zien dus al helemaal geen reden om hier zelf gebruik van te maken. "Dat hoeft niet want radio is lokaal / gratis / overal / ingeburgerd / vul-maar-wat-in", zo redeneert men. Het zijn min of meer dezelfde argumenten die destijds ook door AM-stations werden gebruikt bij de invoer van FM. Inmiddels is AM ruimschoots voorbijgestreefd door FM en hebben we wel geleerd dat we technologie niet kunnen tegenhouden door in een comfortabele staat van ontkenning te blijven hangen.

Zoals ik in mijn twee voorgaande columns voor Radio.NL ("Het mediamonopolie doorbroken" en "Digitale radio is dood" al schreef is de manier waarop de luisteraar radio gebruikt langzaam aan het veranderen. Die ontwikkeling is niet meer te stoppen, ook al hebben we nog geen internet in de auto en worden de meeste podcasts nog gemaakt door goedwillende amateurs met wisselend talent.

Het zou mooi zijn als een explosieve groei van internetradio en podcasting de radiowereld zou wakker schudden, maar omdat het allemaal vrij geleidelijk gaat worden we eerder in slaap gesust. Decennia lang heeft radio in feite een monopolie gehad op draadloos audio entertainment en informatie en dat heeft radio lui gemaakt. De verschillen tussen de stations worden steeds marginaler. Ieder station gebruikt tegenwoordig dezelfde jingles (podcast) , dezelfde slogans, dezelfde spelletjes, dezelfde items en ook steeds vaker dezelfde DJ's. Radio is nog voorspelbaarder dan de film Groundhog Day geworden. Als monopolist kun je het je meestal wel veroorloven om lui te zijn en je te wentelen in het comfort van het monopolie, maar voor radio komt daar langzamerhand wel een einde aan. Nieuwe vormen van radio winnen langzaam maar zeker aan terrein en dat betekent dat er ook steeds meer concurrentie bij komt.

Onlangs heb ik een nieuwe autoradio gekocht. Deze radio kan niet alleen mp3-CD's afspelen maar is ook voorzien van een USB-poort en een slot voor de geheugenkaart van mijn mobiele telefoon. Ik kan nu dus een mp3-speler of memorystick zo op mijn autoradio aansluiten en audiobestanden op de geheugenkaart van mijn mobieltje in de auto afspelen.

Door deze ontwikkelingen dringen andere vormen van radio (audio-entertainment) langzaam maar zeker ook het laatste bastion van etherradio binnen: de auto. En dan heb ik het nog niet eens over internet in de auto dat er toch echt aankomt. Veel radiostations maken zich nog lang niet druk om internetradio en podcasting want: "wij zijn radio, wij zijn overal en wij zijn gratis". Maar deze argumenten gaan steeds minder op en kunnen straks op de schroothoop waar DAB-radio ook uiteindelijk zal belanden.

Door nieuwe vormen van draadloos audio-entertainment is iedereen opeens een potentiële concurrent voor etherradio. Ook bedrijven en instellingen die niets met radio van doen hebben bieden nu content aan voor mp3-spelers en mobiele telefoons.

De aanbieders van mobiele technologie zoals b.v. Motorola zijn druk op zoek naar programma's die via deze kanalen kunnen worden uitgezonden. Vodafone heeft samen met MTV al twee tv-kanalen opgezet voor de mobiele telefoon en op dezelfde manier kunnen radiostations programma's aanbieden die worden uitgezonden op je mobieltje. Vergis je niet, dit is serieuze concurrentie voor radio, hoe vaak we ook roepen dat wij de hits draaien en podcasting voor amateurs is. De manier waarop de luisteraar radio en andere vormen van draadloos audio-entertainment consumeert verandert drastisch. Eigenlijk zouden radiostations zichzelf meer moeten beschouwen als filmstudio's in plaats van filmtheaters en programma's moeten maken die via meerdere kanalen kunnen worden uitgezonden. Bijvoorbeeld via ether, internet, mobiele telefoon en podcasting. Op die manier kunnen radiostations programma's verkopen en dát is naar mijn idee de toekomst van radio.

Nu heeft radio nog het voordeel dat het overal en gratis is te ontvangen en heer en meester is over haar distributienetwerk (de ether). Maar aan deze situatie komt langzaam maar zeker een einde. De technologie is niet te stoppen en over niet al te lange tijd is internet in de auto een feit. Daarom is het vernieuwen van het netwerk met DAB geen oplossing, hoogstens een tijdelijke. Uw station heeft er straks namelijk een miljoen nieuwe concurrenten bij. Bent u er klaar voor?

Danny Moerkerke

Deze column is ook als podcast beschikbaar. Voeg radio.nl/podcast toe aan je podcastprogramma, of klik hier.

Gerelateerde Artikelen