Kies je favoriete radiostation

Dossiers

Uw Vliegende Radiowereldreporter uit de ESPN Staten (55)

Columns

Laat ik maar gelijk met de deur in huis vallen: ESPN is jarig, en wordt dit jaar 25. Op 7 september 1979 begon het avontuur van een zender die sportverslaggeving in Amerika op zijn kop heeft gezet, en de sportbonzen miljoenen, misschien wel miljarden heeft opgeleverd.

Hoe heeft ESPN dit gedaan? Nou, door gewoon innovatief te zijn, en dingen te gaan uitzenden die nog nooit uitgezonden waren, omdat 'men' dacht dat ze niet interessant waren. En er heel veel poespas om te hangen zodat sommige van die evenementen nu 'must-see tv' zijn geworden, al is dat de slogan van een ander netwerk (NBC). Daarbij is door de creatie van het programma 'SportsCenter' vrijwel iedere concurrentie op lokaal niveau de nek omgedraaid.

De grote kracht van ESPN is dat de zender het lokale element uit sport gehaald heeft en gewoonweg alle uitslagen uit het hele land bespreekt. Daardoor kom je er niet alleen achter of je favoriete lokale team gewonnen heeft, maar ook of je favoriete team uit je vroegere woonplaats gewonnen heeft. En als je geluk hebt krijg je er ook nog wat beelden bij en een interviewtje met een speler en een coach.

Toen ESPN begon werden eigenlijk alleen de superbelangrijke wedstrijden nationaal uitgezonden, en verder deden alle lokale stations de sport. Naar Nederland vertaalt, moet je je voorstellen dat alleen AT5 alle Ajax wedstrijden uitzend. Als je in Enschede woont, moet je wachten tot Ajax tegen FC Twente speelt om een keer wat Ajax helden op de tv te zien, en wel bij TV Oost. Alleen als Ajax-Feyenoord gespeeld wordt had je een kans om dat bij de NOS te zien. Maar dan alleen als de wedstrijd in het weekend gespeeld werd, want anders was het te lastig om het in het programmaschema te passen. Zelfs een bekerfinale tussen NAC en NEC zou alleen maar in Breda en Nijmegen te zien zijn geweest.

ESPN is niet alleen begonnen met geven van het complete overzicht van alle scores van de dag in 'SportsCenter' op te sommen, maar ook door veel meer belangrijke wedstrijden en soms zelfs complete toernooien uit te zenden. En natuurlijk is er de ticker onder in beeld met continu sportuitslagen zodat je nooit meer dan een paar minuten van jouw uitslag verwijderd bent.

Zo was tot 1980 het NCAA college basketball toernooi nog nooit nationaal uitgezonden. Tegenwoordig is er geen ontsnappen meer aan de 'March Madness'. Gewoon het opengooien van het kanaal voor al dit sportnieuws was genoeg om een onverzadigbare dorst naar sportnieuws te creëren bij het Amerikaanse publiek. Sterker nog, ESPN is eigenlijk gewoon een kraan die je 24 uur per dag kan opendraaien om je sportdorst te lessen.

Dit jaar komen er 2293 live op opgenomen sportwedstrijden of gerelateerde evenementen uitgestroomd. Dit alles legt de sportteams natuurlijk geen windeieren, want voor al die wedstrijden en evenementen worden grif rechten betaalt. Met name de college sporten profiteren hier maximaal van.

Dat kan zo uit de hand lopen dat de lokale universiteit hier het zich kan veroorloven om een stadion te bouwen met een capaciteit van meer dan honderdduizend toeschouwers, alleen voor het football-team dat slechts zes thuiswedstrijden speelt dit jaar. De rest van het jaar vindt er slechts een ander evenement plaats: de diploma-uitreiking. Voor de duidelijkheid, er is maar een station in Europa met daarin een grasmat waar zoveel man in kunnen. En dat is niet Camp Nou.

Inmiddels kijken Amerikanen gemiddeld 50 minuten per dag naar ESPN producten, want er is meer dan dat ene tv-zendertje. ESPN is een multimediabedrijf geworden waar John de Mol alleen maar van kan dromen. Een greep uit de portfolio: ESPN, ESPN-2, ESPNClassic, ESPN News (allemaal op tv), een paar radiozenders, een blad en dan niet te vergeten de internetsite waarop 24/7 alle mogelijk sportstats, niet eens alleen de uitslagen, live worden bijgehouden. Kijk er eens rond. U las recent waarschijnlijk ook de luistercijferanalysecolumns (3 maal woordwaarde graag) van getallenfreak en collega Michiel, maar zelfs hij kan nog veel leren van de statistiekenhonger van sportfans in Amerika.

En dan heb ik het nog niet over de restaurantketen ESPN Zone gehad. In meer en meer grote steden duiken ze op, op zeer exclusieve plaatsen: Times Square in New York, de haven in Baltimore, downtown Washington en Chicago, de Disney parken (het omabedrijf van ESPN) enzovoorts. Als je sportfan bent en eens een super-de-luxe Amerikaanse sportbeleving wil meemaken kan ik ze je aanraden. Je kunt naar tientallen sportwedstrijden tegelijk kijken, en natuurlijk wordt de belangrijke wedstrijd op een bioscoopscherm uitgezonden. Daarnaast kun je er spelletjes spelen en natuurlijk eten of gewoon aan de bar hangen. Is niet goedkoop, maar je krijgt wel waar voor je geld. Het enige nadeel is dat je door moet blijven eten en drinken, want anders wordt je eruit getrapt. Dat irriteert me mateloos.

Het slimme van ESPN is echter dat ze niet afhankelijk zijn van de grote sportwedstrijden omdat ze eigenlijk leven van alle pre- en postgames shows en de vele talkshows. Van hele degelijke (maar nooit saaie) analyses tot borrelpraat. Daarnaast is er het element humor. De reclames voor ‘SportsCenter’ zijn legandarisch hilarisch en de helft van de presentatoren komt regelrecht uit het stand-up comedy circuit. Want, het moet natuurlijk wel lollig blijven. Geen Mart ‘jij doet toch iets met een beat Tiësto?’ Smeets in een klassiek gebouw dat maar net ouder is dan hijzelf.

Daarnaast is ESPN begonnen met het creëren van eigen evenementen zoals de X Games. Die zijn de Olympische Spelen van de straat- en alternatieve sneeuwsporten geworden. Bovendien heeft ESPN niet stilgezeten op het gebied van de camera techniek. Het is ongelofelijk uit hoeveel hoeken er gefilmd wordt, en in de half-pipes wordt de Matrix-180º camera maximaal benut. Prachtig.

Rest mij ESPN te feliciteren en nog vele jaren te wensen.

En te constateren dat het model van ESPN nooit in Nederland zou werken. Of de lokale radio en tv stations zouden er eens achter moeten komen dat de NOS niet het alleenrecht op sport heeft. Waar blijven de FC Twente wedstrijden op TV Oost? En als je naar een Europees model zou willen dan krijg je onherroepelijk taalproblemen, tenzij we gaan accepteren dat je soms nieuws in het Italiaans krijgt (natuurlijk met NL ondertiteling) en dan weer in het Grieks, en dan in het Nederlands. Maar dat duurt nog wel even.

Jasper,
Uw Vliegende Radiowereldreporter

Gerelateerde Artikelen